Kasas Sûresi 77. Ayet Bağlamında İnsanın Dünyadaki Nasibi

Ahmet Özbay

Özet


Kur’an-ı Kerîm’de dünya hayatının fânî, âhiret hayatının ise ebedî olduğu belirtilmekte ve insanlara dünya hayatında âhiret için hazırlık yapmaları tavsiye edilmektedir. Kasas Sûresi 77. ayette de âhiret hayatı için çalışma tavsiye edilirken insanın dünyada da nasibi olduğu hatırlatılmaktadır. Modern zamanlarda âhiret için çalışma gözardı edilirken tek hedef ve gaye dünya hayatından ibaret sayılmaktadır. Âhiret hayatından soyutlanmış dünya merkezli söylem de anılan ayete dayandırılabilmektedir. Tefsir ve hadis çalışmaları yanında günümüzde topluma yönelik, vaaz-hutbe ve nasihat esnasında farklı amaçlarla zayıf ve mevzû hadisler de nakledilmektedir. Bu ayetin anlaşılmasında da “Hiç ölmeyecekmiş gibi dünya için; yarın ölecekmiş gibi âhiret için çalış!” şeklinde hadis olarak nakledilen rivayet kullanılılabilmektedir. Çalışmamızda bu ayette zikredilen, insanın dünyadaki nasibinin ne olduğunu ve bu ayetin açıklanmasında dayanak yapılan rivayeti ele alacağız.


Anahtar Kelimeler


Kur’an, Tefsir, Hadis, Dünya, Ahiret, Ebedî, Nasib, İnsan, Kârûn.

Referanslar


Aclûnî, İsmail bin Muhammed Ebu’l-Fidâ Abdülhâdî el-Cerrâhî. Keşfu’l-hafâ. Dımeşk: Mektebetü’l-İlmi’l-Hadis, 2001.

Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillah Ahmed b. Muhammed eş-Şeybani. Müsned-ü İbn Hanbel. thk. Şuayb el-Arnaud-Adil Mürşid. Beyrut: Müessesetü’r-Risale, 1997.

Albânî, Muhammed Nâsırüddin. Daîfu’l-câmiu’s-sağîr ve ziyadetuh: el-Fethül-kebir. Beyrut: el-Mektebü’l-İslâmî, 1979.

________ Silsiletü’l-ehâdîsi’z-zaife ve’l-mevzua. Beyrut: Mektebü’l-İslâmî, 1977.

Aydınlı, Abdullah. “Şâz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 38: 385. Ankara: TDV Yayınları, 2010.

_________ “Mevkuf”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 29: 437. Ankara: TDV Yayınları, 2004.

Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyn b. Ali. Şu‘abü’l-îmân. thk. Ebû Hacer Muhammed Zaglul, Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2000.

_________ es-Sünenü’l-kübrâ. thk. Muhammed Abdülkadir Ata. Beyrut: Daru’l-Kükübi’l-İlmiyye, 2003.

Beyzâvî,Ebû Saîd Nasırüddin Abdullah b. Ömer b. Muhammed. Envarü't-tenzil ve esrarü't-te'vil. Beyrut: Dâru İhyâi't-Türâsi'l-Arabî, 2010.

Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail. Câmiu’s-sahîh. Bulak: el-Matbaatü’l-Kübra’l-Emiriyye, 1895.

_________ el-Edebü’l-müfred. thk. Kemâl Yûsuf el-Hût. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1985.

Bûsîrî, Ebü’l-Abbâs Şihâbüddîn Ahmed b. Ebî Bekr b. İsmâîl. İthafü’l-hıyereti’l-mehere bi-zeva’idi’l-mesanidi’l-aşere. Riyad 1999.

Deylemî, Ebû Şücâ‘ Şîrûye b. Şehredâr b. Şîrûye. el-Firdevs bi-mesur el-hitab : el-Firdevsü'l-ahbar. thk. Saîd b. Besyuni Zaglul. Beyrut: Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1986.

Ebû Hayyân, Muhammed b. Yûsuf b. Alî b. Yûsuf b. Hayyân Endelüsî. Bahru’l-muhît. Beyrut: Dârü’l-Fikr, 2010.

Ebû Dâvûd, Süleyman b. el-Eş’as b. İshak el-Ezdi es-Sicistani. Kitâbü’s-Sünen. thk. Muhammed Av-vame. Cidde: Dâru’l-Kıble li’s-Sekâfeti İslâmiyye, 1998.

Efendioğlu, Mehmet, “Metruk”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 29: 415. Ankara: TDV Yayınları, 2004.

_________ “Muallel”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 30: 312. Ankara: TDV Yayınları, 2005.

_________, “Münker”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 32/13. Ankara: TDV Yayınları, 2006.

Elmalılı, Muhammed Hamdi Yazır. Hak Dîni Kur’ân Dili. İstanbul: Nebioğlu Basımevi, 1960.

Feyzu’l-Furkân Tefsirli Kur’an-ı Kerîm Meâli, çev. Hasan Tahsin Feyizli. İstanbul: Server İletişim, 2015.

Güler, Zekeriyya. “Muhammed b. Aclân”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 30/494-495. Ankara: TDV Yayınları, 2006.

Hamevî, Ebû Abdillâh Şihâbüddîn Yâkūt b. Abdillâh el-Bağdâdî er-Rûmî. Mu‘cemü’l-büldân. Beyrut 1995.

Heysemî, Ebü’l-Hasan Nureddin Ali b. Ebî Bekr b. Süleyman. Buğyetü'l-bâhis an zevaidi müsnedi’l-Haris. thk. Hüseyin Ahmed Salih Bakiri. Medine: Mektebetü'l-Arabiyyeti’s-Suudi, 1992.

Hicazi, Muhammed Mahmud. Furkan Tefsiri. çev. Mehmet Keskin. İstanbul: İlim Yayınları, ts.

İbn Atıyye, Ebû Muhammed Abdülhak b. Galib el-Endelüsi. el-Muharrerü’l-veciz fî tefsiri’l-kitâbi’l-aziz. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2001.

İbn Ebi’d-Dünya, Ebû Bekr Abdullah b. Muhammed el-Kureşî el-Bağdâdî. Islahu’l-mal. Beyrut: Mü-essesetu’l-Kütübü’s-Sekafiyye, 1993.

İbn Hacer, Ebü’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed b. Alî b. Muhammed İbn Hacer el-Askalânî. el-Metâlibü’l-âliye bi-zevâidi’l-mesânidi’s-semâniye. thk. Hüseyin b. Yusuf b. Mustafa Ömer Sebahiteş. ten-sik Sa’d b. Nasır b. Abdullah el-Aziz eş-Şeseri. Riyad: Dârü’l-Âsıme, 2000.

__________ Tehzîbü’t-tehzîb. Beyrut: Dâru Sadır, 1968.

İbn Kesir, Ebü’l-Fidâ’ İmâdüddîn İsmâîl b. Şihâbiddîn Ömer b. Kesîr b. Dav’ b. Kesîr el-Kaysî el-Kureşî el-Busrâvî ed-Dımaşkī eş-Şâfiî. Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm. Beyrut:Dâru’l-Müfîd, 1883.

İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullāh b. Müslim b. Kuteybe ed-Dîneverî. Garîbu’l-hadis. Bağ-dat: Matbaatü’l-Ânî, 1977.

İbn Manzûr, Ebû’l-Fazl Muhammed b. Mükerrem b. Ali el-Ensârî. Lisânu’l-Arab. Beyrut: Dâru Sadır, 2010.

İbn Mübarek, Ebû Abdurrahman Abdullah b. Mübarek b. Vâzıh el-Hanzalî el-Mervezî. Kitâbü’z-Zühd ve’r-Rekâik. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, ts.

İbnü’l-Kayserânî, Ebü’l-Fazl Muhammed b. Tâhir b. Alî el-Makdisî eş-Şeybânî, Zehiretü’l-huffazi’l-muharric ale’l-hurufi’l-elfaz. thk. Abdurrahman b. Abdülcebbâr el-Ferîvâî. Riyad: Dârü’s-Selef, 1996.

İbnü’s-Salah, Ebu Amr Osman b. Abdirrahman. Ulûmu'l-hadis (Mukaddime) thk. Mustafa Dib Boğa. Mektebetü’l Farabi, 1984.

İsfahânî, Ebu’l-Kâsım Hüseyin b. Muhammed b. Mufaddal Ragıb. Müfredat fî garîbi’l-Kur'ân. thk. Safvan Adnan Davudi,. Beyrut: Dârü’ş-Şamiyye, 1991.

İsfahânî, Ahmed b. Abdullah b. İshak Ebû Nuaym. Hilyetü’l-evliya ve tabakatü’l-asfiya. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1996.

Kandemir, M.Yaşar. “Abdullah b. Amr b. Âs”. 1: 85, 86. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklope-disi. Ankara: TDV Yayınları, 1988.

__________ “Mevzû”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 29/493. Ankara: TDV Yayınları, 2004.

Karaman, Hayrettin vd. Kur’ân Yolu Türkçe Meal ve Tefsir. Ankara: D.İ.B. yay., 2006.

Kasımî, Muhammed Cemâlüddîn b. Muhammed Saîd ed-Dımaşkī. Kavaidü't-tahdis min fununi mustalahi’l-hadis. Beyrut, 1979.

Koçyiğit, Talat. Hadis Istılahları. Ankara: AÜİF yay., 1985.

Kırbaşoğlu, M.Hayri. İslam Düşüncesinde Hadis Metodolojisi. Ankara: Ankara Okulu Yay., 1999.

Kitabı Mukaddes. İstanbul: Kitabı Mukaddes Şirketi, 2001.

Kudâî, Ebu Abdullah Muhammed b. Selame b. Ca‘fer. Müsnedü’ş-Şihâb. thk. Hamdi Abdülmecid Selefi. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1986.

Kur’an-ı Kerim Meâli. çev. Halil Altuntaş, Muzaffer Şahin, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı yay., 2008.

Kur’an-ı Kerim ve Özlü Tefsir: Tefsirlerin Özü. çev. Abdullah Parlıyan, Konya: Damla Ofset, ts.

Kurtubî, Ebû Abdullah Muhammed İbn Ahmed. el-Câmi‘u li ahkâmi’l-Kur’ân. Beyrut: Dâr-u İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, 1966.

Kuşeyrî, Ebü’l-Kāsım Zeynülislâm Abdülkerîm b. Hevâzin b. Abdilmelik. Letâifu’l-işarat. thk. İbrâhim Besyûnî,. Kahire: el-Hey’etü’l-Mısriyyetü’l-Âmme li’l-Kitâb, 2000.

Kutub, Seyyid. Fî Zılâli’l-Kur’ân. Beyrut: Dâru’ş-Şurûk, 1996.

Leknevî, Ebü’l-Hasenât Muhammed Abdülhay b. Muhammed Abdilhalîm b. Muhammed Emînillâh es-Sihâlevî. el-Ecvibetü'l fadile li'l-esileti'l-aşreti'l-Kamile. thk. Abdülfettah Ebû Gudde. Beyrut: Mektebetü’l-Matbuati’l-İslamiyye, 1994.

Mâverdî, Ebu’l-Hasan Ali b. Muhammed b. Habib. en-Nüket ve’l-‘uyûn Tefsîru’l-Mâverdî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2010.

Mevdûdî, Seyyid Ebû’l-A‘lâ. Tefhimu’l-Kur’ân. çev. Muhammed Han Kayanî vd. İstanbul: İnsan yay., 1987.

Münâvî, Zeynüddîn Muhammed Abdürraûf b. Tâcil‘ârifîn b. Nûriddîn Alî el-Haddâdî. Feyzü’l-kadir şerhi’l-câmii’s-sagir. Kahire: Matbaatu Mustafa Muhammed, 1938.

Müslim, Ebü’l-Hüseyin el-Kuşeyri en-Nisaburi b. el-Haccac. Sahih-i Müslim. nşr. Muhammed Fuâd Abdülbâkî. Kahire: Dâru İhyai’l-Kütübi’l-Arabiyye, 1955-1956.

Müttakî, Alî b. Hüsâmeddîn b. Abdilmelik b. Kadîhân Hindi. Kenzü’l-ummâl fî süneni’l-akvâl ve’l-ef‘âl. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1985.

Nesefî, Hafızü’d-Dîn Abdullah b. Ahmed b. Mahmud Ebu’l-Berekât. Medâriku’t-tenzîl ve hakâi-ku’t-te’vîl. Beyrut: Dâru İbn Kesir, 2005.

Nursî, Bediüzzaman Said. Mektûbât. İstanbul: Envar Neşriyat, 1992.

Râzî, Ebu Abdillâh (Ebü'l-Fazl) Fahrüddîn Muhammed b. Ömer b. Hüseyn Fahreddin. et-Tefsirü'l-kebir = Mefatihü’l-gayb. Beyrut: Dâru İhyâi't-Türâsi'l-Arabî, 1999.

Sâbûnî, Muhammed Ali. Safvetü’t-tefâsîr. Beyrut: Dâru’l-Kur’âni’l-Kerîm, 1981.

Sa‘lebî, Ebû İshak Ahmed b. Muhammed İbrâhim Nisaburî. ʿArâʾisü’l-Mecâlis. Beyrut 1985.

el-Keşf ve’l-beyân fî tefsiri’l-Kur’an. Beyrut: Dârü İhyai’t-Türâsi’l-Arabî, 2002.

Süyûtî, Ebü’l-Fazl Celâlüddîn Abdurrahmân b. Ebî Bekr b. Muhammed el-Hudayrî. Tedribü’r ravi fi şerhi takribi’n-nevevi. thk. A.Abdüllatif. Beyrut: Darü lhyai’s-Sünneti’n -Nebeviyye, ts.

Şevkânî, Ebû Abdillah Muhammed b. Ali b. Muhamed. Fethu’l-kadîr. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1983.

Taberî, Ebû Cafer İbn Cerir Muhammed b. Cerir b. Yezid. Câmi‘u’l-beyân fî tefsiri’l-Kur’ân. thk. Ah-med Muhammed Şakir. Beyrut: Müessesetü’r-Risale, 2000.

__________ Tarihü’t-Taberi : Tarihü’l-ümem ve’l-müluk. Beyrut: Dâru’t-Türâs, 2010.

Tirmizî, Ebû İsa Muhammed b. İsa b. Sevre es-Sülemi. el-Câmiü’s-sahih = Sünenü’t-Tirmizî. thk. Ahmed Muhammed Şakir. Kahire: Mustafa el-Babi el-Halebî, 1937.

Zebîdî, Ebu’l-Feyz Murtazâ Muhammed b. Muhammed b. Muhammed. Tâcu’l-‘arûs min cevâhiri’l-kâmûs. Dâru’l-Hidaye, ts.

Zuhaylî, Vehbe. et-Tefsîru’l-münîr. çev. Ahmet Efe, Beşir Eryarsoy, Hamdi Arslan, Halil İbrahim Kutlay, Nurettin Yıldız. İstanbul: Risale Yayınları, ts.

Zemahşerî, Ebû’l-Kâsım Cârullah Mahmud b. Ömer. el-Keşşâf an hakâikı’t-tenzîl ve uyûni’l-ekâvîl fî vucûhi’t-te’vîl. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, ts.




DOI: http://dx.doi.org/10.17540/hy.v13i26.506

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


DERGİMİZDE İSNAD ATIF SİSTEMİNİ KULLANDIĞIMIZ İÇİN DİPNOT VE KAYNAKÇADA YAZARLARIMIZDAN ZOTERO PROGRMAINI KULLANMALARININ FAYDALI OLACAĞINI DÜŞÜNÜYORUZ. BU SEBEPLE AŞAĞIDAKİ LİNKTEN ZOTERO KULLANIMIYLA İLGİLİ VİDEOYU İZLEMNİZİ TAVSİYE EDİYORUZ.

 

Zotero Kullanımı

 

 BİLGİ PAYLAŞTIKÇA ÇOĞALIR...


 

                                                  Creative Commons Lisansı

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 3.0 Yerelleştirilmemiş Lisansı ile lisanslanmıştır.